. Tasfiye işlemlerinin muhasebeleştirilmesiyle ilgili bilgi

. Tasfiye işlemlerinin muhasebeleştirilmesiyle ilgili bilgi



Tasfiye işlemlerinin muhasebeleştirilmesinden önce, tasfiye hakkında kısaca bilgi vermekte yarar vardır. Tasfiye, herhangi bir nedenle faaliyetine son veren bir limited şirketin tüm hesap¬larının kesin ve nihai olarak kapatılmasıdır. Tasfiye dönemine giren limited şirketin tüzel kişiliği devam eder. Önceki bölümlerde de değindiğimiz gibi, tasfiye etmek, aktifi paraya çevirmek ve borçları da ödemek anlamına gelmektedir. Limited şirket tasfiye edildiğinde, tasfiye, şirketin son bulması ve sonra¬da kalan değerlerin ortaklar arasında paylaşılması sonucunu verir.



Tasfiye işlemlerini sonuçlandırmak için seçilen ya da atanan tasfiye memurları, bazı kurallara uymak zorundadır. Buna göre;



1- Öncelikle belli bir tasfiye tarihi belirlenir ve günlük işlemlere ilişkin kayıtlar bu tarih itibariyle kesilir.



2- Belirlenen tarih esas alınarak, şirketin varlıkları ile borçlarının bir envanteri yapılır ve bir tasfiye bilançosu düzenlenir. Bu bilanço tasfiye işlemlerine temel teşkil eder.



3- Alacaklılar çağrılarak, «Alacaklarının tutarları» sap¬tanır. Aynı şekilde, pay sahipleri de çağrılarak, ödenmemiş ser¬maye paylarını ödemeleri istenir. Şirket borcu olan üçüncü şahıslardan da, bunların tahsili konusunda girişimde bulunu¬lur.



4- Şirketin varlıkları paraya çevrilir. Satış bedeli muhasebe bedelinin altında ya da üstünde olabileceğinden, ortaya bazı değer farkları çıkar. Bunlar, doğrudan doğruya tasfiye kar/zarar hesabına yazılır.



5- Limited şirketin tüm borçları ödenir.



6- Limited şirketin tasfiye işlemleri nedeniyle yapılan gi¬derler tasfiye kar/zarar hesabına yazılır.



7- Tasfiye kar/zarar hesabının kalıntısı, tasfiyeden doğan global kar/zararı verir. Şirket varlığının borçları karşılayamadığının saptanması halinde, tasfiye memurları yargı yoluna başvururlar ve mahkeme iflasın açılmasına karar verir. Tüm borçlar ödendikten sonra bir kalıntı varsa (tasfiye artığı), bu pay sahiplerine (ana sözleşme ya da genel kurul kararlarında ak¬sine bir hüküm yoksa) nakit olarak dağıtılır.

Sosyal güvenlik hukukunda saklama ve ibraz süresi

Sosyal güvenlik hukukunda saklama ve ibraz süresi / Bumin Doğrusöz



24.08.2009

5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun 86. maddesinin 2. fıkrasında, işveren ve işyeri sahipleri; işyeri defter, kayıt ve belgelerini ilgili olduğu yılı takip eden yılbaşından başlamak üzere on yıl süreyle, saklamak ve Sosyal Güvenlik Kurumu'nun denetim ve kontrol ile görevlendirilen memurlarınca (SGK Müfettişleri ve SGK Kontrol Memurları) istenilmesi halinde 15 gün içinde ibraz etmekle yükümlü tutulmuştur. Defter ve belgelerin incelemeye yetkili denetim ve kontrolle görevlendirilmiş memurlara mücbir sebep olmaksızın ibraz edilmemesinin yaptırımı ise kanunun 102. maddesinde düzenlenmiştir.

Burada adı geçen yasal kayıt ve belgeler, bize göre Vergi Usul Kanunu'na göre tutulması gereken kanuni defterler, bordro, ücret hesap pusulaları, aylık prim ve hizmet belgeleri, sigortalı ise giriş bildirgeleri, sigortalı özlük dosyası, faturalar, gider belgeleri, karar defteri gibi defter ve belgelerdir. Hiç şüphesiz bunlar işyeri veya işletmenin nitelik ve konumuna göre değişkenlik gösterebilir.

5510 sayılı kanunla işyerine ait yasal kayıt ve belgelerin saklama süresinin 10 yıla çıkarılması, yasanın yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihinden itibaren hukuksal sonuç doğuracak olmakla birlikte, henüz saklama ibraz süresi dolmamış yılların defter ve belgelerinin de bu değişiklikten etkilenip etkilenmediği duraksama konusu olmuştur.

Bize göre değişiklik, 506 sayılı kanunla kabul edilmiş 5 yıllık saklama süresini tamamlamamış defter ve belgeler, saklama ve ibraz yükümlülüğüne ilişkin süre tamamlanmadığı için, 5510 sayılı kanunla benimsenen düzenlemeden etkilenecek ve saklama ve ibraz süresi 10 yıla çıkacaktır. Bir başka deyişle 506 sayılı kanunla kabul edilmiş 5 yıllık saklama süresini tamamlamamış defter ve belgeler, "saklanmayabilir, ibraz edilmeyebilir, imha edilebilir" statüsünü kazanmamış olduğundan, süre değişikliğinden etkilenecektir.

Bu etkilenme, ticari işletmeler için önemli değildir. Çünkü onlar zaten Ticaret Kanunu'na göre defter ve belgelerini 10 yıl saklamak zorundadırlar. Dolayısıyla bu etkilenme, Ticaret Kanunu'na tabi olmayan, personel çalıştıran serbest meslek erbabı, kapıcı veya benzeri kişileri istihdam eden apartman yönetimleri gibi işverenler için önem taşımaktadır.

Örneğin, 2000 yılına ait yasal kayıt ve belgeler 506 sayılı kanuna göre, takip eden 2001 yılından itibaren 5 yıl saklandıktan sonra 31.12.2005 tarihinde saklanma zorunluluğunu yitirmiştir. Ancak 2003 yılına ait yasal kayıt ve belgeler, takip eden 2004 yılından itibaren, 5510 sayılı kanunun yürürlüğe girdiği 1 Ekim 2008 tarihine kadar 5 yıl saklama süresini doldurmadığından, saklama süresi, 5510 sayılı kanunun yeni düzenlemesinden etkilenecek ve saklama ve ibraz süresi 10 yıla çıkacaktır. Dolayısıyla 2003 yılı defter ve belgelerinin 31.12.2013 tarihine kadar istenildiğinde ibraz edilmek üzere saklanması gerekmektedir.

Bu esasa göre işverenlerin, 2002 ve öncesi yıllara ait yasal kayıt ve belge ibraz etme yükümlülüğü artık söz konusu değildir ve ibraz edilmemesi halinde kendilerine bir yaptırım uygulanması da söz konusu olamaz.

5510 sayılı kanun, işyerine ait defter ve belgelerin ibraz edilmemesine uygulanacak idari yaptırımı, isletmenin defter tutmakla yükümlü olup olmadığı ve tutulacak defterlerin niteliğine göre üçlü bir ayrıma tabi tutmuştur. Kanun hükmüne göre, ibraz yükümlülüğünün süresi içinde yerine getirilmemesi halinde, bilanço hesabına göre defter tutmakla yükümlü olan işverenlere 12, isletme, serbest kazanç defteri gibi diğer defterleri tutmakla yükümlü olan işverenlere 6, defter tutmakla yükümlü olmayan işverenlere ise 3 asgari ücret tutarında idari yaptırım uygulanacaktır.

İbraz edilen defter kayıtlarının; defterlerin süresinde tasdik ettirilmemiş olması veya tasdiksiz olması, işçi ödemelerine ilişkin kayıtların gerçeği yansıtmaması, bilanço usulüne göre tutulması gereken defterler yerine işletme defteri tutulması, defterlerin sigorta primine tabi kazanç tespitine elvermeyecek derecede noksan, usulsüz veya karışık tutulmuş olması gibi sebeplerle geçersiz sayıldığı hallerde ise uygulanacak yaptırım açısından, işverenin tuttuğu defterlerin niteliği ya da hangi tür defterin tutulduğu bir önem taşımamaktadır. Bu gibi hallerde uygulanacak idari yaptırım tutarı, yarım asgari ücret tutarında olacaktır. Ancak uygulanacak toplam idari yaptırım, kayıtların ibraz edilmemesi halinde uygulanacak yaptırım tutarından fazla olamayacaktır.



Kaynak: Referans Gazetesi

PERSONEL ÖZLÜK DOSYASINDA BULUNMASI GEREKEN BELGELER

PERSONEL ÖZLÜK DOSYASINDA BULUNMASI GEREKEN BELGELER



4857 sayılı yeni İş kanunu ile getirilen önemli düzenlemelerden biri de İşçi özlük dosyasıdır. İşveren çalıştırdığı her işçi için bir özlük dosyası düzenlemek zorundadır. İşveren bu dosyada, işçinin kimlik bilgilerinin yanında, İş Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtları saklamak ve bunları istendiği zaman yetkili memur ve mercilere göstermek zorundadır. İşveren, işçi hakkında edindiği bilgileri dürüstlük kuralları ve hukuka uygun olarak kullanmak ve gizli kalmasında işçinin haklı çıkarı bulunan bilgileri açıklamamakla yükümlüdür.

İşverenler çalıştırdıkları tüm işçiler için işyerinde işçi özlük dosyası oluşturması gerekmektedir. İşçi özlük dosyalarını düzenlemeyen, işveren veya işveren vekiline yasa gereği idari para cezası verilmektedir.

Personel özlük dosyaları çalışan personelim takibi açısından öneme taşımaktadır. Personelin sicilinin ortaya oluşturulması, görevlendirme ve ücretinin belirlenmesinde etkili olacaktır. Dosyada bulunan evrakların zamanla güncelleştirilmesi ile etkinlik daha da artacaktır.

Personel özlük dosyalarının şekli konusunda yasada açıkça bir düzenleme yapılmamış, İş Kanunu ve diğer kanunlar uyarınca düzenlemek zorunda olduğu her türlü belge ve kayıtlar şeklinde genel ifadelere yer verilmiştir. Ancak yasal hükümler ve personel departmanı işlemleri göz önünde bulundurulduğunda Bir özlük dosyasında; tüm belge ve bilgiler üçüncü şahıslardan saklı kalmak kaydıyla; bulunması gereken evraklar:

1. Adet vesikalık fotoğraf

2. Sağlık Raporu

3. İkametgah İlmühaberi

4. Nüfus Cüzdanı Fotokopisi

5. Adli Sicil Kaydı

6. Diploma fotokopisi

7. Sigorta Kartı fotokopisi (Önlü-arkalı)

8. Tasarrufu Teşvik Kartı fotokopisi

9. Daha önce sigortalı olarak çalışılan iş yerlerinde Tasarruf Kesintisi yapılmış ise yapılan

10. kesintiyi gösterir "İşyeri Değişikliğinde Düzenlenecek Tasarrufu Teşvik Bildirim Belgesi"

11. Yıl içinde ödenen kümü latif Vergi Matrahı ve Gelir Vergisi tutarı

12. Vergi Numarası

13. Kan Grubu Kartı

14. Evli Personelin evlilik cüzdanı fotokopisi (Eşin ve varsa çocukların nüfus cüzdanı fotokopileri)

15. Askerlik yapan personelin terhis belgesi fotokopisi veya askerlik durumu ile ilgili belgeler

16. Varsa daha önceki işyerinden alınan bonservis

17. İş Başvuru formu, Referansları ve CV" si

18. İş Kanunu gereği hizmet akdi

19. Bazı işkolları için, periyodik olarak sağlık muayenelerinden geçirildiklerine dair rapor.

20. Özel indirim dilekçesi,

21. Özürlü işçi ise Sakatlık Raporu aslı veya fotokopisi,

22. Sakatlık İndiriminden yararlanabilmesi için ilgili defterdarlıktan indirim uygulanacağına dair yazı,

23. Sakat işçi için İş Kur müracaat kayıt evrakı,

24. Eski hükümlü ise İş Kur müracaat kayıt evrakı,

25. Terör mağduru ise İş Kur müracaat kayıt evrakı,

26. Ödenen ücretlere ait hesap pusulalarının bir sureti,

27. Herhangi bir kanuni sebeple ücret kesme cezası uygulanırsa, yapılan kesintilerin sebebinin bildirildiği yazı,

28. Fazla çalışma için işçinin onayının alındığı yazı,

29. İşçilerin, iş sağlığı ve güvenliği konusunda ve karşı karşıya bulundukları mesleki riskler, alınması gerekli tedbirler ve yasal hak ve sorumluluklar konusunda bilgilendirildiklerine dair yazı.

30. Şoför işçi için ehliyet fotokopisi

31. Sözleşmesi iş kanununun 17 ve 29. maddesine göre fesh edilen işçiye; aynı nitelikte personel ihtiyacı durumunda gönderilen davet yazısı,

32. İşçiye verilen lehte ve aleyhte ihtar yazısı ve tutanaklar,

33. İşten ayrılan işçi için İş Kur"a verilen İşten Ayrılma Bildirgesi (İAB)

34. Çalışanlara ait kimlik bildirim belgesi (Form2) - ( En yakın mülki Amirliğe verilmek üzere)

35. İşçi bildirim belgesi (Ek1- Ek2)

36. İşin gereklerine göre bulunması gereken diğer evraklar, bulunmalıdır